75 jaar Luchtmacht en Marine: geworteld in traditie, gericht op de toekomst

Op 1 februari en 15 oktober 2021 vieren onze Marine en Luchtmacht de 75ste verjaardag van hun officiële oprichting als volwaardige macht binnen de Belgische strijdkrachten. Driekwarteeuw rijkgevulde geschiedenis en beide componenten kijken vooruit naar de toekomst!

Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog had België echter nog geen officiële marine of luchtmacht. Op zee was de koopvaardijvloot volop in de overgang van zeil- naar stoomschepen en werd ze ingezet om troepen of gewonden te vervoeren. In de lucht, en nog vóór ze over echte gevechtsvliegtuigen beschikten, voerden Belgische piloten een van de eerste bekende luchtgevechten uit. Ze behaalden ook de eerste lucht luchtoverwinning, hoewel die nooit officieel werd geclaimd.

Ondanks hun beperkte middelen speelden ons marine- en luchtvaartpersoneel ook tijdens de Tweede Wereldoorlog hun rol. Binnen de Britse Royal Navy en de Royal Air Force dienden volledig Belgische schepen en smaldelen, met enkel Belgisch personeel.

Na de oorlog besliste de Belgische regering om de Britse en Amerikaanse schepen te behouden die de Belgen tijdens de oorlog hadden bemand. Op 1 februari 1946 richtte ze de Belgische Zeemacht op. Het 350 squadron, dat toen nog onder Brits bevel deel uitmaakte van de bezettingsmacht in Duitsland, werd later dat jaar op 15 oktober aan België overgedragen. Daarmee werd het Belgische Militaire Vliegwezen officieel opgericht. In 1949 werd de benaming vervangen door Luchtmacht.

Na de invoering van de ‘eenheidsstructuur’ in 2002 vaart de Zeemacht verder als Marinecomponent en kreeg de Luchtmacht nieuwe vleugels als Luchtcomponent. Sindsdien maakten beide componenten van onze Defensie een aanzienlijke ontwikkeling en groei door. Internationale samenwerking was en is daarin een sleutelwoord.

Vizier op de toekomst

Overal ter wereld zijn de uitdagingen voor strijdkrachten de laatste decennia erg veranderd. De technologieën om ze het hoofd te bieden volgen. Daarom blijft het belangrijk voor onze componenten om mee te evolueren. Zo worden de komende jaren veel van onze bekende gezichten vervangen.

De ‘oude dame’ van onze Marine, de Godetia (A960), heeft na 56 jaar trouwe dienst de vaart verlaten. Ook het onderzoeksschip Belgica (A962) krijgt een opvolger. Samen met de Nederlanders zullen we onze mijnenjagers en fregatten vervangen. In de plaats komen schepen die technologisch beter uitgerust zijn om de huidige en toekomstige uitdagingen het hoofd te blijven bieden.

Tussen 2023 en 2028 wordt de F-16-vloot vervangen door 34 nieuwe gevechtsvliegtuigen van het type F-35A Lightning II. Verder trad België toe tot een internationale aankoop van acht Multi-Role Tanker Transport (MRTT) toestellen voor bijtanken in de lucht. Ook de B-Hunter UAV’s worden stilaan vervangen. Tot slot worden de C-130-vrachtvliegtuigen
na vijftig jaar trouwe dienst vervangen door acht nieuwe A400Mtoestellen: : zeven Belgische en een Luxemburgse.

Tekst: Jacques-Emmanuel De Boeck