Douane en Accijnzen: beveiliging van de buitengrenzen

De Algemene Administratie van de Douane en Accijnzen (AAD&A) staat in voor de bescherming van de samenleving en de bevordering van de internationale handel door het beheer van de buitengrenzen (aanwezigheid in alle lucht- en zeehavens, alsook treinstations met internationale verbindingen) en het verzekeren van de veiligheid van de logistieke keten.

Concreet betekent dit dat zij instaat voor:

  • de veiligheid van de burgers (door de strijd tegen namaak, handel in bedreigde planten- en diersoorten, terrorisme en de handel in verdovende middelen);
  • de bescherming van Europese Gemeenschap en haar lidstaten (op financieel vlak en op het vlak van oneerlijke en onwettige handel);
  • het ondersteunen van Europese bedrijven (door de logistieke flow te controleren maar ook te faciliteren);
  • het controleren en innen van accijns (zoals bij energieproducten, alcohol en alcoholhoudende producten, tabaksproducten, maar ook koffie en alcoholvrije dranken).

Om deze taken uit te voeren werkt zij nationaal en internationaal samen met andere nationale en internationale overheidsdiensten en voornamelijk andere wetshandhavingsdiensten in de strijd tegen fraude, georganiseerde misdaad en terrorisme.

De AAD&A beschikt ook over een internationaal netwerk van vijf douaneattachés die verbonden zijn aan de Belgische Ambassades in volgende 5 landen: Brazilië, Rusland, India, China en Indonesië. Zij vertegenwoordigen de Belgische douane bij de diplomatieke diensten, de overheidsadministraties, het bedrijfsleven en bij de particulieren in het land van hun tewerkstelling.

In 2016 nam de Algemene Administratie van de Douane en Accijnzen (AAD&A) voor het eerst in haar geschiedenis deel aan het Nationaal Défilé. De douane kreeg de erkenning voor de geboden hulp naar aanleiding van de aanslagen van 22 maart 2016.

Met ingang van de Nationale Feestdag van 21 juli 2017 kreeg de AAD&A een vaste plaats in het Nationaal Défilé. Zij kreeg hierdoor vanuit Binnenlandse Zaken de erkenning voor hun dagelijkse inzet voor de strijd tegen het terrorisme.

In 2021 vindt de Belgische douane haar plaats in het Nationaal Défilé onder het luik ‘Logistiek’. Zij krijgt hierdoor erkenning voor het geleverde werk op het vlak van logistieke dienstverlening en controle tijdens de corona-pandemie.

Dit jaar nemen naast 6 voertuigen van de AAD&A ook 3 voertuigen van de Luxemburgse douane deel aan de colonne van de burgerlijke hulpdiensten:

  • 3 motoren BMW 1200 RT / 1250 RT: het motorrijdersteam van de AAD&A wordt over het gehele grondgebied van België ingezet voor de interceptie van personenwagens of vrachtverkeer.
  • 2 motoren BMW R 1250 RT van de brigade Capellen van de Luxemburgse douane: de motorrijders zijn speciaal opgeleid en getraind, effectief in snelheid en manoeuvreerbaarheid om verdachten te onderscheppen.
  • 1 mobiele containerscanner: dit mobiel scantoestel wordt gebruikt om grote containers die op een vrachtwagen staan te scannen om na te gaan of de aangegeven goederen correct op de douaneaangifte werden vermeld. Het toestel werkt op basis van een zgn. “boom” (arm), gemonteerd op het verlengd chassis van een truck en beschikt over een hoge energiebron. De scanbeelden worden in real time weergegeven en geanalyseerd door douane-beeldanalisten die zich in de operatorenruimte van het scanvoertuig bevinden. Momenteel beschikt de Belgische Douane over drie mobiele containerscanners en zij worden hoofdzakelijk ingezet langs de openbare weg en in de zeehavens.
  • 1 mobiele scannertruck (SMS) van de Luxemburgse douane: deze scanner, uitgerust met een hoogenergetisch, flexibel en snel röntgeninspectiesysteem, is perfect afgestemd op de behoeften op het terrein. Uitgerust om wapens, sigaretten en radioactieve bronnen op te sporen, kan het tot 10 vrachtwagens per uur scannen.
  • 1 Z Backscatter Van: het is een mobiel scantoestel om smokkelwaar (voornamelijk drugs) in containers te detecteren en kan door zijn specifieke eigenschappen (technologie, wendbaar karakter) op moeilijk toegankelijke locaties worden ingezet. De backscatter-technologie is gebaseerd op elektrisch opgewekte röntgenstraling. Er wordt een beeld gevormd van de straling die weerkaatst wordt door het gescande voorwerp. De beelden worden ter plaatse geanalyseerd. Het toestel dat als standplaats Brussels Airport heeft, beschikt over een tool waarmee laadruimtes van vliegtuigen kunnen worden gescand. Dit toestel wordt eveneens ingezet in de Haven van Antwerpen in het kader van het ‘Stroomplan’ voor gerichte controles op de smokkel van verdovende middelen. Op dit ogenblik beschikt de douane over 2 Z Backscatter Van’s en worden er nog 2 extra verwacht rond september 2021.
  • 1 scanvan: hierbij wordt een mobiele installatie gemonteerd in een lichte bestelwagen. Het voertuig is voorzien van een gemotoriseerde transportband waarover te controleren goederen voorbij detectoren worden gerold. De in het totaal 6 scanvans van de douane worden ingezet op en rond de luchthavens voor inspecties op postzendingen en kleine colli/bagage en op de openbare weg, al dan niet in ondersteuning van andere diensten en administraties.

Zoals u al heeft kunnen lezen, zullen dit jaar ook een mobiele containerscanner van de Luxemburgse douane en 2 van hun motards meerijden in het nationaal défilé. Hiermee wil de Belgische douane het 100-jarige bestaan van de Belgisch-Luxemburgse Economische Unie (BLEU) onder de aandacht brengen. Op 25 juli 1921 ontstond er tussen België en Luxemburg immers een eerste douane-unie die tevens ook een muntunie was.

De Luxemburgse Administratie van de Douane en Accijnzen (ADA) is een van de drie belastingadministraties onder toezicht van de minister van Financiën, die wettelijk belast is met fiscale, veiligheids- en zelfs politietaken.

Sinds 1968 waarborgt de douane-unie de veiligheid en zekerheid van de burgers van haar lidstaten en int zij douanerechten, die een belangrijke bron van inkomsten vormen voor de EU. Zij heeft van de douane een moderne en slagvaardige partner in de internationale handel gemaakt.